|
Theo Đông Y, me có vị chua, tính mát, thanh nhiệt,
giải khát, tăng cường tiêu hóa. Me còn chữa nôn
nghén, tăng cường sức đề kháng, chống mệt mỏi.
Cây me cao đến 20m. Nguyên thủy xuất xứ từ miền tây
châu Phi và người Ai Cập cũng như người Hy Lạp đã
biết đến từ xa xưa. Hiện nay me mọc nhiều tại Ấn Độ
và Đông Nam Á.
Trái me dài nhất tới 20cm và có đến 10 hột được bao
bọc bởi lớp thịt có vị chua - ngọt chung quanh. Me
được dùng từ trái me tươi hoặc nghiền nát lấy phần
cơm từ quả rồi chế thành thuốc. Vỏ và lá cây me vẫn
sử dụng tươi làm thuốc. Thịt me phơi khô là thành
phần quan trọng trong gia vị của Ấn Độ và trung Á.
Me được dùng cho salad, soup, trong cơm (Indonesia)
hoặc trong sốt chua ngọt (Trung Hoa).
Người Việt Nam sử dụng me khá nhiều, sống và chín,
dùng để tạo vị chua cho thức ăn, nhất là món canh
truyền thống Nam Bộ: canh chua. Me được dùng trong
nhiều món ăn khác nhau như canh chua, ô mai, me muối.
Me không chỉ là một thứ gia vị trong đồ ăn như nói
trên mà còn là một loại thức uống: nước đá me hấp
dẫn trên vùng khí hậu nắng nóng. Me chua cũng như me
ngọt làm mứt đều khoái khẩu.
Tuy vậy me chưa được ưu ái hơn bởi nó được lấy làm
gia vị trong các món canh chua, cua rang, còng rang,
làm nước chấm để chấm cá chiên, kho cá linh, cá mè,
làm kẹo me, nước đá me và làm mứt me...
Lá me bánh tẻ góp mặt ở đĩa rau sống vị chua trong
bữa nhậu, trong món bánh xèo. Lá đó cũng như trái
sống nấu canh chua thì tuyệt hảo. Lá thì cứ việc cho
thẳng vào nồi canh chua còn trái sống khi nấu chín
vớt ra lọc lấy nước chua. Trước đây canh chua me các
loại thủy, hải sản hấp dẫn như canh chua cá lóc, cá
trê, canh chua lươn, canh chua tôm, canh chua viên
cá linh xay, cá linh nguyên con... nay đầu bếp
chuyển sang những nồi canh chua thịt gà, thịt vịt lạ
miệng gây hứng thú mới. Cái vị chua thanh của me từ
lâu còn hiện diện các tô canh chua chay và nhiều món
chay khác.
Me chua quý nhưng có mùi vì vậy người ta phải lo
muối me để có me xài quanh năm. Muối me: trái chín,
bỏ vỏ chỉ lấy thịt trái đặc sệt nâu sậm, chua thơm
cho muối vào giữ chống hư mốc. Ở miền Nam, nhất là
trên những vùng đất cây me có từ lâu đời, trái nhiều
người ta làm me muối từ lâu.
Theo Đông Y, me có vị chua, tính mát, thanh nhiệt,
giải khát, tăng cường tiêu hóa. Me còn chữa nôn
nghén, tăng cường sức đề kháng, chống mệt mỏi. Trái
me có hạt được bao bọc bởi lớp thịt vị chua, ngọt.
Trong trái me có khoảng 14% acid tartaric và một số
nhỏ malic acid. Chúng giúp kích thích vị giác, cải
thiện tình trạng kém ăn, mệt mỏi do nắng nóng hay
buồn nôn, giảm khẩu vị do mang thai. Trái me góp
phần bù nước, điện giải, cung cấp vitamin, khoáng
chất, vị chua mặn giúp giải nhiệt... Thịt của trái
me có thể dùng để chế mứt hoặc các thức uống cũng
như gia vị.
Để chống nôn ọe trong thời gian đầu mang thai, bạn
có thể dùng 30gr me cạo vỏ, cho vào nồi nấu với
300ml nước, đun sôi kỹ còn 200ml, chắt nước bỏ bã.
Cho 10gr đường trắng vào quấy đều, chia 3 lần uống
trong ngày. Uống trong vài ba ngày liên tiếp.
Ngoài ra, nước vỏ cây me (giã nhỏ, lọc sạch) súc
miệng giúp chữa viêm lợi, viêm nha chu. Lá me vò nát
nấu nước tắm giúp trị ghẻ.
Việt Báo(Theo Món ngon) |
